Belangrijkste resultaten Trends in Export 2020

Is 2019 verlopen conform de positieve verwachtingen die de exporteurs daar vorig jaar over hadden? Wat is er dit jaar veranderd in bestaande en nieuwe exportmarkten? Wat zijn de verwachtingen voor volgend jaar? Wat zijn de gevolgen van geopolitieke onrust in de wereld? Het jaarlijkse onderzoek naar Trends in Export geeft hierop de antwoorden.

Lagere groei exportomzet

Exporteurs zagen hun exportomzet in 2019 met 6% groeien, wat lager is dan de prognose in 2018 voor dit jaar, die uitkwam op 8%. 2019 komt daarmee op het niveau van 2016. De overige jaren lag de groei vrij stabiel op 8% of 9%.

Verwachtingen voor 2020 zijn opmerkelijk positief

Voor het komend jaar verwachten exporteurs een exportgroei van gemiddeld 8%, wat niet noemenswaardig verschilt van de meeste voorgaande jaren. Daarmee zou de daling in groei van 2019 een incident zijn en geen structurele verlaging. De verwachting voor de exportgroei ligt vanaf 2015 rond de 9%.

Exporteursvertrouwen stabiliseert na daling

Het vertrouwen dat exporteurs hebben in het economische klimaat komt dit jaar uit op een 6,6, wat gelijk is aan vorig jaar. De daling van vorig jaar in het vertrouwen heeft zich niet doorgezet, maar ook niet hersteld naar het niveau van 2017 en 2018.

Helft van de exporteurs realiseert exportgroei in 2019

50% van de exporteurs heeft zijn exportomzet in 2019 zien stijgen ten opzichte van 2018. De overgrote meerderheid geeft hierbij aan dat ze meer orders van klanten hebben ontvangen. Bij 33% is die omzet gelijk gebleven en bij 17% was er sprake van een daling, waarbij een negatieve economische situatie op de exportmarkten het meest werd genoemd als reden voor de daling. Ten opzichte van 2018 en 2017 wordt deze reden veel vaker genoemd.

Duitsland en Japan uit de top 10 omzetstijgers 2019

Duitsland en Japan, vorig jaar nog in de top 5, staan dit jaar niet meer in de top 10. Noorwegen stond vorig jaar niet in de top 10 en is dit jaar met stip gestegen naar de koppositie van landen waarmee een stijging in exportomzet is gerealiseerd. Circa drie op de vijf bedrijven die exporteren naar Noorwegen hebben een stijging in de exportomzet gerealiseerd. Landen als de Verenigde Staten, China, Canada en Polen staan zowel dit jaar als vorig jaar in de top 10.

Turkije meest genoemd bij omzetdalers 2019

32% van de bedrijven die naar Turkije hebben geëxporteerd, heeft in 2019 een daling van de exportomzet moeten incasseren. Rusland, China en Saoedi-Arabië staan ook in de top 5 van omzetdalers. Deze landen werden vorig jaar ook verwacht in de top 10 omzetdalers van dit jaar.

Europa is en blijft de meest kansrijke regio voor (middel)lange termijn

Een overgrote meerderheid van de exporteurs ziet Europa tot over 3 – 5 jaar en 5 – 10 jaar nog steeds als de meest kansrijke regio. Wel zien we dat Europa met name op de middellange termijn iets minder vaak wordt genoemd en de overige regio’s wat vaker ten opzichte van vorig jaar. Zuidoost-Azië wordt zowel voor de middellange als lange termijn veel vaker genoemd als kansrijke regio dan vorig jaar.

Italië aan kop als land waar exporteurs betalingsproblemen ervaren

Van alle ondervraagde bedrijven ervaart 14% betalings-problemen met Italiaanse afnemers. Als we alleen kijken naar de bedrijven die naar Italië exporteren, dan komt het percentage uit op 45%. Andere landen met een relatief hoog aandeel in dit verband zijn Frankrijk, België, Rusland en het Verenigd Koninkrijk.

Geopolitieke onrust belangrijkste bedreiging bedrijfsdoelstellingen

Bijna de helft van de exporteurs noemt geopolitieke onrust als bedreiging voor het realiseren van de bedrijfsdoelstellingen. Daarmee wordt deze bedreiging vaker genoemd dan vorig jaar het geval was. Daarnaast zien we dat handelsoorlogen (41%) en nieuwe concurrentie (41%) ook relatief vaak worden gezien als bedreiging voor het behalen van de doelstellingen van het bedrijf. Nieuwe concurrentie wordt iets vaker genoemd dan vorig jaar. Het grootste verschil zien we ten aanzien van de brexit. Zag vorig jaar 30% dit nog als bedreiging, dit jaar is dat nog maar 12%.

Twee op de vijf exporteurs ervaren negatieve gevolgen van onrust

40% van de exporteurs zegt negatieve gevolgen te ervaren van onrust en/of verschuivende geopolitieke machtsverhoudingen in de wereld. Dit heeft ook een negatieve impact op (groei van) de exportomzet. Het zijn met name de sancties en, in iets mindere mate, de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China die debet zijn aan de negatieve gevolgen die exporteurs ervaren.

Verantwoording:

In totaal hebben 374 bedrijven aan het onderzoek meegewerkt. Zij vormen een mooie dwarsdoorsnede van exporterend Nederland wat betreft branche en bedrijfsgrootte. De vragenlijsten zijn in de periode van half december 2019 tot en met eind januari 2020 ingevuld. De respondenten hebben gemiddeld 33 jaar exportervaring en exporteren naar gemiddeld 28 landen.

Dankwoord:

Wij spreken onze dank uit aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Beurtvaartadres, Stratech, NXT Group, NRK, Business Boost International en VNO-NCW voor het onder de aandacht brengen van ons onderzoek.

Trends in Export is een gezamenlijk initiatief van kredietverzekeraar Atradius en ondernemersorganisatie evofenedex