Inleiding

A World Apart

Zonder enige twijfel is de start van 2020 nog uitdagender dan we ons op basis van de uitkomsten van ons jaarlijkse onderzoek Trends in Export hadden kunnen voorstellen. De sluiting van het onderzoek markeerde tegelijk de uitbraak van het coronavirus. De impact hiervan werpt een grote schaduw over de wereldwijde economische ontwikkeling. Hoe groot is nog steeds lastig te voorspellen. En dat terwijl de uitdagingen die op de exportsector afkomen toch al extra aandacht vragen. Geen wonder dat het exporteursvertrouwen zelfs zonder het virus op hetzelfde relatief lage niveau van een 6,6 is uitgekomen en daarmee vergelijkbaar is met vorig jaar. Het onderzoek maakt tevens duidelijk dat de grote uitdagingen van 2019 helaas niet zijn verdwenen. De handelsoorlog tussen de VS en China staat dankzij het fase 1 akkoord weliswaar tijdelijk even op een iets lager pitje, maar feitelijk is er niets wezenlijks opgelost. De op onderdelen ontwrichtende rol van China met haar staatsgeleide kapitalisme is inmiddels ook in Europa voelbaar. De VS hebben als klap op de vuurpijl het functioneren van de WTO in feite lam gelegd en bedreigen naast China ook andere landen en zelfs de EU met handelssancties. Ten slotte is de brexit een feit, al moet er nog onderhandeld worden over hoe de toekomstige relatie met het VK eruit zal komen te zien. Bedrijven zijn hierover niet positief. Niet voor niets komt het VK prominent voor op de lijst van landen waar een omzetdaling wordt verwacht. Al jaren is het aandeel export dat richting de Europese Unie gaat met twee derde min of meer stabiel. Dit percentage zal vanzelfsprekend fors veranderen door het wegvallen van het VK uit de EU. Aan de andere kant is de uitkomst uit het Trends in Export onderzoek dat Europa nog steeds ook op de middellange termijn de belangrijkste afzetmarkt zal zijn, onveranderd. Goed om te zien is dat Duitsland na de dip in 2019 weer in de top voorkomt als een van de belangrijkste groeimarkten, naast overigens opmerkelijk genoeg de kemphanen VS en China.

De top 10 landen binnen de EU blijven wederom onveranderd. Dat is helaas ook het geval met de zorgen en de slechtere betalingsmoraal met betrekking tot Italië die uit het onderzoek naar voren komen. Samenvattend kunnen we concluderen dat het Trends in Export onderzoek 2020 voor een heel groot deel de lijn voortzet vanuit de resultaten 2019. Als we dan bedenken dat de wereld er verdeelder dan ooit voorstaat, lijkt het verwachte groeipercentage voor 2020 van maar liefst 8% wel erg optimistisch. Zeker in de context van een maatschappelijk klimaat waarbij handel ook in eigen land minder vanzelfsprekend is dan voorheen en protectionistische tendensen steeds meer de boventoon voeren. Echter, zonder het optimisme van de ondernemer zou er sowieso geen mooi exportresultaat tot stand komen! Atradius en evofenedex doen er alles aan om de ontwikkelingen in de wereld te blijven duiden en waar mogelijk de Nederlandse export performance positief te beïnvloeden. De groei van 6% over het afgelopen jaar stemt in dit verband tot tevredenheid, maar resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst, zoals we allen weten!

Bart Jan Koopman .................Tom Kaars Sijpesteijn

Directeur evofenedex ............ Directeur Atradius Nederland

Inleiding

A World Apart

Zonder enige twijfel is de start van 2020 nog uitdagender dan we ons op basis van de uitkomsten van ons jaarlijkse onderzoek Trends in Export hadden kunnen voorstellen. De sluiting van het onderzoek markeerde tegelijk de uitbraak van het coronavirus. De impact hiervan werpt een grote schaduw over de wereldwijde economische ontwikkeling. Hoe groot is nog steeds lastig te voorspellen. En dat terwijl de uitdagingen die op de exportsector afkomen toch al extra aandacht vragen. Geen wonder dat het exporteursvertrouwen zelfs zonder het virus op hetzelfde relatief lage niveau van een 6,6 is uitgekomen en daarmee vergelijkbaar is met vorig jaar.

Het onderzoek maakt tevens duidelijk dat de grote uitdagingen van 2019 helaas niet zijn verdwenen. De handelsoorlog tussen de VS en China staat dankzij het fase 1 akkoord weliswaar tijdelijk even op een iets lager pitje, maar feitelijk is er niets wezenlijks opgelost. De op onderdelen ontwrichtende rol van China met haar staatsgeleide kapitalisme is inmiddels ook in Europa voelbaar. De VS hebben als klap op de vuurpijl het functioneren van de WTO in feite lam gelegd en bedreigen naast China ook andere landen en zelfs de EU met handelssancties. Ten slotte is de brexit een feit, al moet er nog onderhandeld worden over hoe de toekomstige relatie met het VK eruit zal komen te zien. Bedrijven zijn hierover niet positief. Niet voor niets komt het VK prominent voor op de lijst van landen waar een omzetdaling wordt verwacht.

Al jaren is het aandeel export dat richting de Europese Unie gaat met twee derde min of meer stabiel. Dit percentage zal vanzelfsprekend fors veranderen door het wegvallen van het VK uit de EU. Aan de andere kant is de uitkomst uit het Trends in Export onderzoek dat Europa nog steeds ook op de middellange termijn de belangrijkste afzetmarkt zal zijn, onveranderd. Goed om te zien is dat Duitsland na de dip in 2019 weer in de top voorkomt als een van de belangrijkste groeimarkten, naast overigens opmerkelijk genoeg de kemphanen VS en China.

De top 10 landen binnen de EU blijven wederom onveranderd. Dat is helaas ook het geval met de zorgen en de slechtere betalingsmoraal met betrekking tot Italië die uit het onderzoek naar voren komen.

Samenvattend kunnen we concluderen dat het Trends in Export onderzoek 2020 voor een heel groot deel de lijn voortzet vanuit de resultaten 2019. Als we dan bedenken dat de wereld er verdeelder dan ooit voorstaat, lijkt het verwachte groeipercentage voor 2020 van maar liefst 8% wel erg optimistisch. Zeker in de context van een maatschappelijk klimaat waarbij handel ook in eigen land minder vanzelfsprekend is dan voorheen en protectionistische tendensen steeds meer de boventoon voeren. Echter, zonder het optimisme van de ondernemer zou er sowieso geen mooi exportresultaat tot stand komen! Atradius en evofenedex doen er alles aan om de ontwikkelingen in de wereld te blijven duiden en waar mogelijk de Nederlandse export performance positief te beïnvloeden. De groei van 6% over het afgelopen jaar stemt in dit verband tot tevredenheid, maar resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst, zoals we allen weten!

Bart Jan Koopman, Directeur evofenedex

Tom Kaars Sijpesteijn, Directeur Atradius Nederland